Tijdelijk: de LEKOU voor € 894,95 in plaats van € 1.100Tijdelijk: bezorgen en monteren voor € 49,95Gratis bezorgd in Nederland en België30 dagen thuis proberen5 jaar garantieShowroom in Den Haag
Mahjongtafel.nl

Mahjong woordenlijst: van chow tot dora

Spelregels6 min lezen

Aan een mahjongtafel vliegen de woorden je om de oren. Chow, kong, dode muur, ron. Hier staan de begrippen die je het vaakst hoort, kort uitgelegd en per onderwerp gegroepeerd.

Mahjong heeft zijn eigen taal. Een deel van de woorden komt uit het Chinees, een deel uit het Engels en bij Riichi komt er nog een rij Japanse woorden bij. Deze woordenlijst helpt je op weg. Ken je de basis van het spel nog niet, begin dan bij je eerste hand in tien minuten. Let op: de precieze regels verschillen per variant, dus spreek aan tafel altijd af welke je speelt.

De stenen

  • Kleuren. De drie reeksen van een tot negen: bamboe, cirkels en karakters. Van elke steen zijn er vier. Volgens Wikipedia zijn de bamboestokjes eigenlijk koorden waaraan munten werden geregen, en betekent het teken op de karakters tienduizend.
  • Eretekens. De winden en de draken samen. Er zijn vier winden (oost, zuid, west en noord) en drie draken (rood, groen en wit), elk vier keer.
  • Hoekstenen. De 1 en de 9 van elke kleur. Ze tellen in veel varianten zwaarder dan de rest.
  • Eenvoudige stenen. De 2 tot en met 8 van elke kleur.
  • Bloemen en seizoenen. Acht bonusstenen die alleen in sommige varianten meedoen. Wat je ermee doet, staat bij de bloemen en seizoenen.

Samen zijn dat 136 speelstenen en 8 bonusstenen, 144 in totaal. Alle stenen met plaatjes staan op over mahjong.

De sets en de hand

  • Chow. Drie opeenvolgende stenen in dezelfde kleur, zoals 3, 4 en 5 cirkels. In Riichi heet dit chii.
  • Pung. Drie dezelfde stenen. In Riichi: pon.
  • Kong. Vier dezelfde stenen. Na een kong trek je een extra steen, want anders kom je er een tekort. In Riichi: kan.
  • Paar. Twee dezelfde stenen. Een winnende hand bestaat meestal uit vier sets en een paar.
  • Claimen. Een steen pakken die een ander net afgooide, om er een set mee te maken. Een pung of kong mag je meestal van iedereen claimen, een chow alleen van de speler links van je.
  • Open en gesloten. Een set die je met een geclaimde steen maakt, leg je open op tafel. Een hand waarin je nog niets van een ander hebt geclaimd, heet gesloten.
  • Mahjong. Wat je roept als je hand compleet is. Het woord voor het spel is dus ook het woord voor winnen.

Een uitgebreidere uitleg van de drie sets staat bij wat een pung, een kong en een chow is.

De tafel en het verloop

  • Muur. De rijen omgekeerde stenen die elke speler voor zich bouwt, twee hoog. Van de muur trek je je stenen.
  • Dode muur. Een stuk van de muur dat apart blijft. Daaruit komen de vervangende stenen, bijvoorbeeld na een kong. In Riichi zijn dat 14 stenen.
  • Oost. De speler die deelt en begint. In de Nederlandse regels en in Riichi krijgt en betaalt oost meer, en de oostpositie schuift in de loop van het spel door.
  • Eigen wind en windronde. Elke speler heeft een eigen wind, afhankelijk van zijn plaats aan tafel. Daarnaast heeft elke ronde een wind. Een pung van je eigen wind of die van de ronde levert in veel varianten punten op.
  • Afgooien. Aan het eind van je beurt leg je een steen open in het midden. Wat iedereen afgooit, vertelt veel over zijn hand. Daar gaat tip 4 in zeven tips om vaker mahjong te roepen over.

Riichi: de Japanse woorden

Speel je Riichi, dan hoor je een eigen rij woorden. De omschrijvingen hieronder volgen het Wikipedia-artikel over Japans mahjong en riichi.wiki.

  • Tenpai. Je hand heeft nog maar één steen nodig om te winnen.
  • Riichi. Een verklaring dat je tenpai bent met een gesloten hand. Je legt 1.000 punten in en mag je hand daarna niet meer veranderen.
  • Yaku. Een patroon of voorwaarde waardoor je hand mag winnen. Zonder yaku geen mahjong.
  • Han en fu. De twee getallen waarmee je de waarde van een hand bepaalt. Han telt het zwaarst; hoe het werkt, staat in mahjong punten tellen.
  • Dora. Bonusstenen die elke hand anders worden aangewezen. Ze leveren extra han op, maar zijn geen yaku. Zie ook wat dora is.
  • Tsumo. Winnen met een steen die je zelf van de muur trekt. Alle drie de anderen betalen.
  • Ron. Winnen op een steen die een ander afgooit. Wie die steen afgooide, betaalt.
  • Furiten. Ligt een steen waarmee je kunt winnen in je eigen afgooistapel, dan mag je geen ron doen. Uitleg staat bij furiten.

Wil je alle regels van Riichi naast elkaar zien, lees dan Riichi mahjong voor beginners. Twijfel je welke variant bij je groep past, dan helpt Nederlands, Chinees of Riichi.

Twee woorden die bij de tafel horen

  • Schudden. Alle stenen omgekeerd door elkaar husselen voor een nieuwe hand. Met de hand gaat dat met veel geklik; volgens een bekende verklaring komt de oude naam van het spel, mus, juist van dat geluid.
  • Automatische tafel. Een tafel die het schudden en het bouwen van de muren voor je doet. Bij de LEKOU duurt dat ongeveer 25 seconden, terwijl je met de tweede set gewoon doorspeelt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een pung en een kong?
Een pung is drie dezelfde stenen, een kong vier. Na een kong trek je een extra steen, zodat je hand op de goede lengte blijft.
Wat betekent tenpai?
Tenpai is een Riichi-woord voor een hand die nog maar één steen nodig heeft om te winnen. Alleen als je tenpai bent met een gesloten hand, mag je riichi verklaren.

Verder lezen

  • Mahjong tilesWikipedia over alle stenen en de betekenis van de tekens, in het Engels
  • Japanese mahjongWikipedia over Riichi, met tenpai, dora, tsumo, ron en furiten, in het Engels
  • Riichiwanneer je riichi mag verklaren, in het Engels
LEKOU automatische mahjongtafel

Automatische mahjongtafel met twee complete stenensets, afdekblad en een zuil op wielen. Gratis bezorgd in Nederland en België, met 5 jaar garantie.

Van € 1.100 voor € 894,95

Verder lezen