Tijdelijk: de LEKOU voor € 894,95 in plaats van € 1.100Tijdelijk: bezorgen en monteren voor € 49,95Gratis bezorgd in Nederland en België30 dagen thuis proberen5 jaar garantieShowroom in Den Haag
Mahjongtafel.nl

Mahjong, van muur tot mahjong

Bijna tweehonderd jaar oud, gespeeld door miljoenen mensen, en in Nederland met een eigen variant. Hier staat alles bij elkaar: de regels, de varianten, het materiaal en wat een automatische tafel er werkelijk aan verandert.

De 144 stenen, uitgelegd

Tik een steensoort aan om te zien hoe vaak hij voorkomt en wat je ermee kunt.

36 stenen in de set

Bamboe 1 tot 9

Een van de drie getallenkleuren. Elk getal komt vier keer voor. De bamboe-één wijkt af: die is bijna altijd als vogel afgebeeld, wat beginners vaak in verwarring brengt.

Wat is mahjong?

Mahjong is een steenspel voor vier spelers. Het doel is simpel te omschrijven en lastig te beheersen: je verzamelt veertien stenen die samen vier sets en één paar vormen. Wie dat als eerste voor elkaar krijgt, roept "mahjong" en de hand is voorbij.

Een set is drie dezelfde stenen (een pung), vier dezelfde (een kong) of drie opeenvolgende van dezelfde kleur (een chow). Het paar is twee identieke stenen. Meer regels heb je niet nodig om je eerste hand te spelen.

Wat het spel zijn diepte geeft, is alles eromheen: je ziet wat anderen weggooien, je berekent wat er nog in de muur kan zitten, en je kiest telkens tussen snel uitkomen of duur uitkomen. Daarom wordt mahjong vaak vergeleken met bridge en poker. Het is een spel van onvolledige informatie, waarin geduld meestal wint van gretigheid.

Vier sets en één paar. De rest is timing.

Waar het vandaan komt

Mahjong ontstond rond het midden van de negentiende eeuw in de omgeving van Shanghai en Ningbo, waarschijnlijk uit oudere Chinese kaartspellen. De overstap van papier naar stenen van bamboe en been maakte het spel bestand tegen wind, thee en jarenlang gebruik. En gaf het het geluid waaraan spelers het nu herkennen.

In de jaren twintig waaide het over naar de Verenigde Staten en Europa, compleet met een rage aan eigen regelboekjes. Dat is meteen de verklaring voor iets wat nieuwe spelers verwart: er is geen wereldwijde standaard. Elk land, en soms elke club, speelt zijn eigen dialect van hetzelfde spel.

De opstelling

Vier spelers, elk met een windrichting: oost, zuid, west en noord. Oost is de dealer en speelt de hand als eerste; wint hij, dan blijft hij oost. De winden lopen tegen de klok in, wat vrijwel iedereen de eerste avond minstens één keer verkeerd doet.

Alle stenen gaan omgekeerd op tafel, worden geschud en tot vier muren van achttien stenen in twee lagen gestapeld. Samen vormen die een vierkant: het "huis" waar iedereen uit trekt. Met de hand kost dat bouwen twee tot vier minuten per hand; een automatische tafel doet het in ongeveer vijfentwintig seconden.

De dealer gooit met twee of drie dobbelstenen om te bepalen waar de muur wordt opengebroken. Daarna krijgt iedereen dertien stenen, en de dealer een veertiende om mee te beginnen.

Een ronde spelen

Elke beurt bestaat uit twee handelingen: één steen erbij, één steen eruit. Je trekt van de muur (of claimt wat iemand net weggooide) en legt daarna een steen open af. Zo schuift het spel de tafel rond tot iemand uitkomt of de muur op is.

  • Claimen gaat voor trekken. Een weggegooide steen mag je onderscheppen voor een pung of kong, door alle spelers heen. Een chow mag meestal alleen van de speler links van je.
  • Claimen heeft een prijs. Je hand wordt sneller, maar ligt open op tafel en is bijna altijd minder punten waard. In de meeste varianten sluit het ook een aantal dure combinaties uit.
  • Let op wat er ligt. Elke steen bestaat vier keer. Liggen er drie negens bamboe afgedankt, dan wacht niemand meer op de vierde. En kun jij die gerust wegleggen.
  • Gelijkspel bestaat. Is de muur op zonder winnaar, dan wordt de hand opnieuw gespeeld. In veel varianten blijft de dealer dan zitten.

Scoren

Hier lopen de varianten het verst uiteen, maar de logica is overal hetzelfde: hoe moeilijker de hand, hoe meer hij opbrengt. Een hand van alleen maar bamboe, een hand zonder enig claim, vier pungs, alleen winden en draken. Het zijn patronen die je kunt najagen als je tijdens het spelen ziet dat je stenen die kant op vallen.

Voor beginners is dit de belangrijkste les: kijk pas naar de scoretabel als je hand al bijna klopt. Wie vanaf steen één op een duur patroon mikt, komt meestal helemaal niet uit. En een hand die niet uitkomt, is nul waard, hoe mooi hij ook had kunnen worden.

De varianten

Nederlands mahjong

De variant die op de meeste verenigingsavonden in Nederland wordt gespeeld, met een eigen scoretabel en bloemen die extra punten opleveren. Toegankelijk om te leren en gericht op doorspelen: je komt er relatief vaak uit, en dat houdt een avond levendig.

Chinees officieel (MCR)

De internationale wedstrijdvariant met 81 scoringspatronen en een minimum van acht punten om überhaupt uit te mogen komen. Technisch de zwaarste variant, en de standaard op Europese en wereldkampioenschappen. Reken op een paar avonden voordat de tabel gaat zitten.

Riichi (Japans)

De variant die je online het vaakst tegenkomt. Kenmerkend zijn de riichi-verklaring. Je kondigt aan dat je nog op één steen wacht en legt je hand daarmee vast. En dora-bonusstenen die willekeurig punten toevoegen. Speelt snel, scherp en met veel bluf.

Hongkong

De meest gespeelde variant ter wereld en de makkelijkste om mee te beginnen: weinig scoringspatronen, korte handen, hoog tempo. Veel families spelen deze zonder ooit een regelboek te hebben opengeslagen.

Etiquette

Mahjong heeft ongeschreven regels die je op elke club snel merkt. Gooi je steen netjes neer in plaats van hem op tafel te smijten. Kondig je claim hoorbaar aan voordat je pakt. Laat je afgelegde stenen zichtbaar liggen. Ze zijn openbare informatie en horen niet achter een arm te verdwijnen. En verzamel je hand pas nadat iedereen de winnende combinatie heeft kunnen zien.

De bekendste gewoonte is het schudden zelf: iedereen doet mee. Dat is precies waarom een automatische tafel bij clubs zo'n verschil maakt. Niet omdat het zwaar werk is, maar omdat het elke hand vier mensen tegelijk stillegt.

Mahjong in Nederland

In Nederland wordt mahjong gespeeld in verenigingen, bij clubs in buurthuizen en steeds vaker gewoon thuis. De Nederlandse Mahjong Bond organiseert competities en toernooien; daarnaast zijn er tientallen lokale groepen die wekelijks spelen, van vier vaste mensen aan een keukentafel tot clubs met meerdere tafels naast elkaar.

Wat we bij die clubs vaak horen: de avond loopt vast op het schudden. Vier mensen die om beurten stenen keren, kost op een avond van drie uur al snel een half uur speeltijd. En voor spelers met artrose of reuma is het bovendien het vervelendste deel van het spel.

Waarom een automatische tafel

Onder het speelvlak zit een sorteersysteem met magneten en transportbanden. De stenen die je na de hand in het middenluik veegt, worden geschud; ondertussen legt de tafel de tweede set al in vier rijen klaar. Die rijen komen als complete muren bij elke speler tegelijk omhoog.

  • Meer spellen per avond. Wie normaal zes handen speelt, komt er ruim aan het dubbele.
  • Geen gedoe met stenen. Geen omgekeerde stenen, geen scheve muren, geen discussie over wie er niet meeschudt.
  • Prettiger voor handen en polsen. Voor veel spelers is dit uiteindelijk de doorslaggevende reden.
  • Wind en ronde worden bijgehouden. Je hoeft niet meer terug te rekenen wie ook alweer oost was.

Woordenlijst

Pung

Drie identieke stenen. Je mag een pung maken met een steen die een tegenstander weggooit, ongeacht wie het is.

Kong

Vier identieke stenen. Je trekt een extra steen uit het einde van de muur ter vervanging, want anders zou je hand een steen tekortkomen.

Chow

Drie opeenvolgende stenen van dezelfde kleur, bijvoorbeeld 4-5-6 bamboe. In veel varianten alleen te claimen van de speler links van je.

Riichi

Japanse verklaring waarmee je aangeeft dat je op één steen wacht. Levert punten op, maar je hand ligt daarna vast. Je mag niets meer wisselen.

Oostenwind

De dealer van de hand. Wint of verliest dubbel, en blijft oost zolang hij wint.

De muur

De vier gestapelde rijen waaruit iedereen trekt. Achttien stenen breed, twee lagen hoog, per speler één.

Bloemen en seizoenen

Acht bonusstenen die je direct laat zien en vervangt. Zij vormen het verschil tussen een set van 136 en een set van 144 stenen.

Vier vrienden spelen mahjong aan de LEKOU

Speel de theorie meteen uit

Onze automatische mahjongtafel bouwt de muur in vijfentwintig seconden en werkt met alle varianten hierboven. Inclusief twee stenensets, gratis bezorgd en met 5 jaar garantie.

Van € 1.100 voor € 894,95

Alle artikelen

Uitleg, tactiek en achtergrond. Geschreven voor spelers in Nederland.

Samen spelen · 5 min lezen

Mahjong als cadeau voor Sinterklaas en kerst

Mahjong is een cadeau dat je samen uitpakt: je hebt er vier mensen voor nodig en het spel gaat jaren mee.

Lees verder →
De tafel · 5 min lezen

Een automatische mahjongtafel in de woonkamer

Een automatische mahjongtafel is een meubel, geen spelkast in de hoek.

Lees verder →
De tafel · 5 min lezen

Elektrische of automatische mahjongtafel: waar zit het verschil?

Zoek je een mahjongtafel, dan kom je zowel elektrisch als automatisch tegen.

Lees verder →
Varianten · 5 min lezen

Mahjong of Rummikub: wat is het verschil?

Wie Rummikub kent, ziet bij mahjong veel herkenbaars: stenen, rijtjes en groepjes.

Lees verder →
Clubs · 5 min lezen

Een mahjongvereniging vinden of een toernooi spelen

Thuis spelen is gezellig, maar soms wil je nieuwe tegenstanders of een echte wedstrijd.

Lees verder →
Varianten · 5 min lezen

Matjokken: mahjong met een Surinaamse geschiedenis

Zeg je matjokken, dan weet een deel van Nederland meteen waar je het over hebt.

Lees verder →
Spelregels · 6 min lezen

Wat staat er op de mahjongstenen? Tekens en symbolen uitgelegd

Cirkels, bamboestokjes, Chinese tekens en een vogel.

Lees verder →
Samen spelen · 5 min lezen

Een mahjongavond thuis organiseren

Vier mensen, een tafel en een set stenen: meer heb je niet nodig voor een mahjongavond.

Lees verder →
Spelregels · 6 min lezen

Mahjong woordenlijst: van chow tot dora

Aan een mahjongtafel vliegen de woorden je om de oren.

Lees verder →
Geschiedenis · 6 min lezen

De geschiedenis van mahjong in vijf momenten

Mahjong lijkt eeuwenoud, maar het spel zoals jij het kent is ongeveer anderhalve eeuw jong.

Lees verder →
Spelregels · 6 min lezen

Riichi mahjong voor beginners: de regels die anders zijn

Ken je mahjong al, maar wil je Riichi leren? Dan hoef je niet opnieuw te beginnen.

Lees verder →
Spelregels · 6 min lezen

Mahjong punten tellen: zo werkt het per variant

Een hand winnen is één ding, de punten tellen iets anders.

Lees verder →
Varianten · 5 min lezen

Mahjong met drie spelers: zo speel je toch

Mahjong is bedoeld voor vier spelers, maar met drie hoef je de avond niet af te blazen.

Lees verder →
Strategie · 6 min lezen

Mahjong strategie: zeven tips om vaker te winnen

Je kent de regels en je hebt een paar avonden gespeeld.

Lees verder →
De tafel · 6 min lezen

Automatische mahjongtafel kopen: hier let je op

Een automatische mahjongtafel koop je voor jaren.

Lees verder →
Spelregels · 7 min lezen

Mahjong voor beginners: je eerste hand in tien minuten

Je hebt geen regelboek nodig om te beginnen.

Lees verder →
Varianten · 8 min lezen

Nederlands, Chinees of Riichi: welke variant speel je?

Er is geen wereldstandaard voor mahjong.

Lees verder →
De tafel · 6 min lezen

Automatisch schudden: wat het echt met je avond doet

Niet "luxe", maar rekenwerk.

Lees verder →
Materiaal · 5 min lezen

Waar je op let bij het kopen van een mahjongset

Gewicht, kern, maatvoering en afwerking.

Lees verder →
Clubs · 6 min lezen

Een mahjongclub starten in je eigen buurt

Vier mensen, een ruimte en een vaste avond.

Lees verder →
Onderhoud · 5 min lezen

Zo houd je je automatische tafel jarenlang stil

Een schudmechanisme is een machine die duizenden cycli draait.

Lees verder →

Op zoek naar een kort antwoord? Kijk bij de veelgestelde vragen.